Profilaktyka dawniej

Posted by: admin  :  Category: Medycyna

Historia nauki dowiodła, że sukcesy w profilaktyce można osiągnąć nawet wówczas, gdy nie zostają dopełnione warunki stawiane przez „mędrca szkiełko i oko”. Dowiedziono np., że chorobę endemiczną i epidemiczną można opanować, nawet jeśli nie zna się czynnika etiologicznego. Dla przykładu wspomnijmy, że z końcem XVII stulecia sir Percival Pott, lekarz miejski Londynu, dostrzegł, że nowotwory moszny były częstą chorobą młodych czeladników kominiarskich. Gdy obserwacja tego zjawiska nasunęła przypuszczenie, że choroba wyzwalana jest przez działanie sadzy przenikającej przez odzież w czasie czyszczenia kominów, zaproponował zmianę techniki kominiarskiej i opanował chorobę, wskazując przy tym na rolę węgla w nowotworzeniu.

Również w pierwszych latach XIX w. lekarz miejski John Snów opanował epidemię „morowego powietrza”, która od niepamiętnych czasów nawiedzała Londyn. Za pomocą „taktyki geograficznej” spostrzegł, że epidemii ulegają przede wszystkim ludzie, którzy czerpią wodę z kilku określonych studni, a nie ze wszystkich studzien rozrzuconych po mieście. Wyłączył z użytkowania te nieliczne studnie i w ten sposób opanował chorobę. Była to – jak się później okazało – cholera. Współcześni nie wiedzieli o tym, gdyż była to epoka przedpasteurowska. Od czasu odkrycia Snowa choroba ta przestała nawiedzać Londyn.

W latach trzydziestych XX stulecia prof. Pierre Delbet spostrzegł, że nowotwory we Francji rzadko występują na terenach o podłożu dolomitowym, a częste są na terenach o podłożu gliniastym. Dopiero jednak pół wieku później udowodniono wpływ niedoboru jonu magnezu w diecie na rozwój procesu białaczkowego.

Rozważając niepowodzenia medycyny w dziedzinie onkologii i onkohe- matologii uznać można, że lekarze-naukowcy, badając problem istoty tych chorób, zajmowali się przede wszystkim zjawiskami poznawczymi z dziedziny etiopatogenezy, a pomijali czynniki decyzyjne dotyczące profilaktyki. Współcześnie coraz lepiej zdajemy sobie sprawę, że skuteczność profilaktyki uwarunkowana jest w równej mierze osiągnięciami nauk, co możliwościami podejmowania słusznych decyzji.

Leave a Reply