Nitrozoaminy

Posted by: admin  :  Category: Medycyna

Szczególne zagrożenia zdrowia ludności wiejskiej wiążą się ze skażeniami wody i pożywienia tzw. prekursorami nitrozoamin, których rakotwórcze właściwości wykryli P. N. Magge i J. M. Barnes. Nitrozoaminy tworzą się w or- ganizmach ludzi i zwierząt z azotynów i amin drugo- i trzeciorzędowych pod wpływem określonych bakterii w przewodzie pokarmowym. Ich prekur- sory przenikają do organizmu przez pożywienie, wodę pitną, papierosy i alkohol oraz z powietrza. Źródłem ich w środowisku są m.in. nawozy azotowe, skażające wodę pitną w niewłaściwie zabezpieczonych studniach, oraz przecieki z gnojowisk spowodowane nieprzestrzeganiem zasad higieny komunalnej. Przyczyną skażenia może być także peklowanie mięsa saletrą, wędzona żywność oraz niektóre leki, jak np. amidopiryny, piperazyny, oksytetracykliny i inne. Ich źródłem może być także niewłaściwe konserwowanie żywności (np. białych serów – o czym już wspominaliśmy). U zwierząt związki azotowe, wchłaniane z zanieczyszczonych wód lub paszy przeazotowanej, powodują zjawisko methemoglobinemii. „Stosowanie azotu w dawkach jednorazowych, wynoszących ponad 100 kg (w sumie ponad 400 kg N/ha/rok), powoduje wprawdzie wzrost procentowej zawartości białka surowego, lecz o znacznie gorszej wartości biologicznej. W zielonkach może występować nagromadzenie dużych ilości azotu azotanowego (sale- trzanego), który zagraża zdrowiu zwierząt. U przeżuwaczy azot azotanowy ulega w żwaczu redukcji do NOa i w tej postaci dostaje się do krwiobiegu, a łącząc się z hemoglobiną tworzy methemoglobinę. Ten związek nie ma zdolności łączenia się z tlenem, w wyniku czego zwierzę może paść” (R. Wojczyszyn, 1984). Jest to zjawisko analogiczne do zatrucia człowieka tlenkiem węgla.

Leave a Reply